ศูนย์การค้า (Shopping Center/Shopping Mall) เป็นอาคารที่ขายสินค้าแบบขายปลีก ของที่ขายจะไม่ได้ถูกจัดเป็นแผนกๆ แต่จะเป็นการเช่าพื้นที่เป็นล็อคตามที่ศูนย์การค้าจัดสรรไว้ให้ ดังนั้นเราจะได้เห็น ร้านหนังสือตั้งอยู่ข้างร้านทำผม หรือร้านอุปกรณ์ IT อยู่ข้างร้านรองเท้า เป็นต้น และศูนย์การค้ามักมีขนาดใหญ่พอที่จะมีสินค้าและบริการครบวงจร เช่น โรงภาพยนต์, ศูนย์อาหาร เป็นต้น สำหรับกระบวนการนำสินค้ามาขายนั้น ศูนย์การค้าจะไม่ได้เป็นผู้ไปหาสินค้ามาวางขาย แต่ศูนย์การค้าจะเป็นผู้ติดต่อ “ผู้เช่า” ให้มาเช่าพื้นที่ขายแทน โดยการทำสัญญาและเก็บค่าเช่าตามระยะเวลาที่กำหนด ซึ่งศูนย์การค้าที่เราคุ้นหน้าคุ้นตากันดีก็เช่น ศูนย์การค้าเซ็นทรัล เอมบาสซี, ศูนย์การค้า Terminal 21, ศูนย์การค้าฟิวเจอร์พาร์ค รังสิต, ศูนย์การค้าเซ็นทรัล แกรนด์ พระราม9 เป็นต้น ภายในศูนย์การค้าจะมีการจัดสรรพื้นที่ไว้แตกต่างกัน ดังนี้
พื้นที่ร้านค้า (Shop) ถือเป็นองค์ประกอบหลักของศูนย์การค้า พื้นที่ร้านค้าจะประกอบไปด้วยร้านค้าหลากหลายประเภท ทั้งร้านอาหาร, ร้านหนังสือ, บริการ เพื่อให้เกิดความหลากหลายมากที่สุด
พื้นที่ค้าปลีก (Retail) หลายศูนย์การค้ามักจะมีร้านค้าปลีกอยู่ชั้นล่างสุด เพื่อรองรับความต้องการของผู้มาใช้บริการที่ต้องการซื้อสินค้าที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ดังจะเห็นได้จากเซ็นทรัลทุกสาขามักจะมี Tops Supermarket อยู่ชั้นล่างเสมอ
ลานกิจกรรม/ลานEvent ศูนย์การค้ามักจะมีพื้นที่ส่วนกลางเป็นลานว่างไว้เช่าพื้นที่สำหรับจัดกิจกรรมประชาสัมพันธ์ของสินค้าต่างๆ อย่างที่เราเคยเห็นการออกบูธของคอนโดฯ เพื่อประชาสัมพันธ์โครงการ
แผงขายของ (Kiosk) หลายคนคงเคยเห็นร้านค้าเล็กๆคล้ายรถเข็นอยู่ตามทางเดินภายในศูนย์การค้า พื้นที่ตรงนั้นก็จัดเป็นพื้นที่เช่าเช่นกัน แต่เป็นการเช่าที่ระยะสั้นกว่า อาจจะเป็นการต่อสัญญาแบบปีต่อปี ไม่ใช่ระยะยาวแบบร้านค้า
อาคารสำนักงาน/อาคารพักอาศัย บางศูนย์การค้าที่มีขนาดใหญ่มากๆหรือตั้งอยู่ในเมือง มักจะมีอาคารสำนักงานหรือที่พักอาศัยอยู่ภายในนั้นด้วย แต่มักแยกอีกอาคารออกมาต่างหากหรือแยกการบริการกันอย่างชัดเจน เช่น ศูนย์การค้าเซ็นทรัลปิ่นเกล้าก็จะมีอาคารสำนักงานอยู่ด้านบน หรือ ศูนย์การค้า Terminal 21 มีโรงแรมไว้บริการหรือสำหรับจัดเป็นที่ประชุม
ห้างสรรพสินค้า (Department Store) เป็นห้างค้าปลีกขนาดใหญ่ที่มีการจำหน่ายสินค้าไว้หลากหลายประเภท โดยแยกเป็นแผนกและหมวดหมู่อย่างชัดเจน เช่น แผนกเสื้อผ้า, แผนกของใช้ภายในบ้าน, แผนกเครื่องใช้ไฟฟ้า เป็นต้น การนำสินค้ามาขายนั้น ห้างสรรพสินค้าจะเป็นผู้ติดต่อไปยังผู้ผลิตหรือพ่อค้าคนกลางเพื่อนำสินค้ามาขายเอง ซึ่งสินค้าเหล่านี้จะไม่มีการขายผ่านตัวแทน ดังนั้นการชำระเงินก็จะชำระที่ส่วนกลาง หรือบางที่อาจจะชำระเป็นแผนกๆไป
ต่ความพิเศษของห้างสรรพสินค้าคือ เราจะได้เห็นห้างสรรพสินค้าเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของศูนย์การค้า เช่น โรบินสันที่อยู่ในเซ็นทรัล นั่นก็แปลว่าห้างสรรพสินค้าเป็นผู้เช่าหลักของศูนย์การค้านั่นเอง หรือเราอาจจะได้เห็นศูนย์การค้าแยกพื้นที่ออกเป็น 2 ส่วน เช่น เซ็นทรัล ลาดพร้าว ที่จะมีพื้นที่ที่เป็นห้างสรรพสินค้า และมีพื้นที่สำหรับให้ร้านค้าเช่านั่นก็คือพื้นที่ศูนย์การค้า
CR: อ่านเนื้อหาต้นฉบับได้ที่ : TerraBKK.com – https://www.terrabkk.com/articles/70412